Kalkulimi i DUD-it (IM4)

Hapat e nevojshëm

1. Hapja e dokumentit të kalkulimit IM4

   Nga moduli Doganat, në seksionin Import, klikoni kartën Kalkulimi dhe zgjidhni opsionin IM4.

   
   

   Rezultati: Hapet dokumenti i kalkulimit të DUD-it për import me të gjitha seksionet e nevojshme për përfshirjen e faturave, shpërndarjen e kostove dhe llogaritjen përfundimtare.
   

   Lexo më shumë

   IM4 zakonisht përdoret për rastet standarde të importit ku mallrat zhdoganohen dhe kalojnë në stok. Dokumenti krijon një pamje të plotë të kostos së importit para regjistrimit përfundimtar.
2. Kontrolli i të dhënave bazë të dokumentit

   Në panelin e djathtë të dokumentit shfaqen të dhënat bazë të kalkulimit, si:

   • Nr. Kalkulimit
   • Data Kalkulimit
   • Nr. DUD-it
   • Data e DUD-it
   • Metoda e shpërndarjes

   
   

   Këto të dhëna përdoren për identifikimin e dokumentit, lidhjen me dokumentacionin doganor dhe përcaktimin e mënyrës si do të shpërndahen kostot shtesë mbi artikujt e importuar.
   
3. Shtimi i faturave të pakalkuluara në dokument

   Në pjesën e sipërme të dokumentit gjendet seksioni Faturat. Duke klikuar në fushën e kërkimit ose ikonën përkatëse, hapet dritarja me listën e faturave të pa kalkuluara.

   
   

   Në këtë listë shfaqen faturat që janë regjistruar më herët në modulin Doganat dhe që ende nuk janë përfshirë në asnjë kalkulim. Këtu mund të përfshihen:

   • M – Fatura e Mallit
   • T – Fatura e Transportit
   • SH – Fatura e Shpedicionit
   • V – Fatura e Veterinarisë / Kontrollit
   • S / m – Fatura e Siguracionit
   • O – Fatura të Tjera

   
   

   Zgjidhni faturat që i përkasin këtij importi dhe konfirmoni përfshirjen e tyre në kalkulim.
   

   Lexo më shumë

   Lista e faturave të pakalkuluara është pikë kontrolli shumë e rëndësishme. Vetëm faturat që lidhen realisht me këtë import duhet të përfshihen në dokument, sepse çdo faturë shtesë ndikon drejtpërdrejt në koston përfundimtare të mallrave.
4. Verifikimi i tabelës së faturave të përfshira

   Pas përzgjedhjes, faturat shfaqen në tabelën e sipërme të dokumentit me të dhëna si:

   • Lloji
   • Nr. Faturës
   • Data
   • Furnitori
   • Vlera
   • Valuta
   • Këmbimi
   • Vlera me valutë
   • Mbivlerësim / nënvlerësim

   Kjo tabelë është përmbledhja hyrëse e dokumentit dhe përbën bazën mbi të cilën do të kryhen të gjitha llogaritjet e mëtejshme në pjesën e artikujve.
   

   Lexo më shumë

   Nëse ndonjë faturë është përfshirë gabimisht, ajo duhet të hiqet para vazhdimit. Saktësia e kësaj tabele është thelbësore sepse çdo vlerë shpërndahet më pas në nivel artikulli.
5. Kuptimi i metodës së shpërndarjes

   Në fushën Metoda e shpërndarjes përcaktohet logjika se si shpenzimet e importit (transport, sigurim, etj.) do të rëndojnë mbi artikujt:

   • Me Vlerë – sistemi shpërndan kostot shtesë proporcionalisht, duke u bazuar te vlera çmimore e secilit artikull në faturën e importit. (P.sh. një artikull më i shtrenjtë merr një barrë më të madhe të kostos së transportit).
   • Manualisht – përdoruesi mund të vendosë vetë vlerat në inputet përkatëse sipas një kalkulimi specifik të kompanisë.

   Zgjedhja e duhur këtu siguron që kostoja për njësi të jetë matematikisht e saktë.
   

   Lexo më shumë

   Metoda Me Vlerë është standardi më i përdorur sepse automatizon llogaritjen dhe mban të balancuar ndikimin e shpenzimeve. Ndërsa Manualisht ofron fleksibilitet për raste të veçanta ku shpenzimet i atribuohen vetëm artikujve të caktuar.
6. Analiza e tabelës kryesore të artikujve

   Pjesa qendrore e dokumentit përmban tabelën e artikujve, ku secili rresht përfaqëson një artikull nga fatura e mallit. Tabela është e ndarë në blloqe logjike:

   • Fatura nga Furnitori
   • Vlerësimet Doganore
   • Paraqitja në Libra
   • Kosto me Mbivlerësim / Nënvlerësim
   • Kosto Reale
   • Shitja

   
   

   Duke mbajtur miun mbi kolonat me shkronja (A, B, C, etj.), sistemi shfaq formulën dinamike se cilat kolona marrin pjesë në llogaritjen e atij totali.
   

   Lexo më shumë

   Kjo tabelë është zemra e dokumentit. Çdo vlerë e shpërndarë, çdo normë doganore, TVSH dhe çdo shpenzim shtesë përfundon duke ndikuar në një ose më shumë kolona këtu.
7. Leximi i kolonave të faturës së furnitorit

   Në bllokun Fatura nga Furnitori zakonisht shfaqen të dhënat bazë të artikullit nga fatura hyrëse, si:

   • Nr. Faturës
   • Shifra dhe Emërtimi
   • Sasia
   • Çmimi i Blerjes  ~(B-C%)-DC%
   • Zbritje %, Zbritje në Faturë %
   • Çmimi / Vlera pas zbritjes ~ A x D

   Këto kolona përfaqësojnë vlerën neto blerëse (FOB ose ngjashëm) para se t'i shtohen kostot e tjera.
   
8. Vlerësimet doganore dhe Konfigurimi i Kodeve

   Në bllokun Vlerësimet Doganore llogariten automatikisht detyrimet fiskale si Dogana, Akciza dhe TVSH. Elementi kyç që mundëson këtë llogaritje është Kodi Doganor i përcaktuar për secilin artikull.

   
   

   Si të përzgjidhni ose të shtoni një Kod Doganor:

   Përzgjedhja: Duke klikuar mbi fushën Kodi Doganor, hapet lista me kodet e para-konfiguruara.

   
   

   Shtimi i shpejtë: Nëse kodi që ju nevojitet nuk ndodhet në listë, mund ta shtoni direkt pa dalë nga dokumenti duke klikuar butonin "+ Kod Doganor".

   
   

   Aplikimi në masë: Gjatë shtimit ose përzgjedhjes, sistemi ju ofron opsionin "Apliko për të gjithë artikujt". Duke e aktivizuar këtë dhe duke klikuar ikonën "Check" (✓), kodi doganor dhe norma e tij do të barten automatikisht në të gjithë artikujt e tjerë të faturës, duke ju kursyer kohë.

   
   

   ⚠️Parakusht i rëndësishëm: Që lista rënëse (dropdown) të jetë e plotësuar, rekomandohet që kodet t’i keni konfiguruar paraprakisht në modulin Konfigurimi > Kodet Doganore. Vetëm kodet që janë shënuar si Aktiv dhe kanë një normë të caktuar (p.sh. 10.00%) do të jenë të vlefshme për të kryer llogaritjen e saktë të detyrimeve.
   

   Lexo më shumë

   Integrimi i saktë i kodeve doganore nga moduli i Konfigurimit siguron që sistemi të aplikojë saktësisht përqindjen e taksës mbi 'Bazën për Doganë' (kolona M), duke eleminuar gabimet në përllogaritje.
9. Përcaktimi i Kodit të TVSH-së

   Në bllokun Vlerësimet Doganore, sistemi e plotëson automatikisht kolonën Kodi i TVSH-së me kodin standard 35 - Importet me normën 18%. Ky është kodi më i përdorur për importet me normë të rregullt të TVSH-së.

   
   

   Nëse për artikullin duhet të përdoret një kod tjetër i TVSH-së, klikoni te fusha e kodit në rreshtin e artikullit. Hapet modali Lista e kodeve të TVSH-së, ku mund të zgjidhni kodin përkatës, për shembull kodet për import me normë 8%, import investiv, import të liruar ose raste të tjera sipas trajtimit doganor.

   
   

   E rëndësishme: Kodi i TVSH-së duhet të përputhet me deklaratën doganore dhe me llojin e mallit. Ndryshimi i kodit ndikon në normën e TVSH-së, vlerën e TVSH-së dhe totalet përmbledhëse në fund të dokumentit.
   

   Lexo më shumë

   Nëse të gjithë artikujt kanë të njëjtin trajtim të TVSH-së, kodi mund të kontrollohet dhe aplikohet në mënyrë të njëtrajtshme për të shmangur dallime të paqëllimshme mes rreshtave. Për raste të përziera, secili artikull duhet të kontrollohet veçmas.
10. Vendosja manuale e akcizës për artikujt me akcizë

    Për mallrat që i nënshtrohen akcizës, përdoruesi duhet ta kontrollojë rreshtin e artikullit në tabelën kryesore dhe të plotësojë manualisht fushën përkatëse të akcizës. Në varësi të mënyrës si është lëshuar deklarata doganore, plotësohet kolona Vlera e Akcizës ose kolona % e Akcizës.

    
    

    Këto fusha janë të rëndësishme sepse akciza hyn në kalkulimin e detyrimeve doganore dhe ndikon në koston reale të artikullit. Nëse malli ka akcizë dhe vlera ose përqindja nuk vendoset, dokumenti mund të dalë me kosto dhe totale të pasakta.

    
    

    Kontroll praktik: Para kalkulimit final, rakordoni vlerën e akcizës në rreshtat e artikujve me DUD-in fizik ose dokumentin zyrtar doganor.
    

    Lexo më shumë

    Artikujt pa akcizë duhet të mbeten me vlerë 0.00 në kolonat e akcizës. Plotësoni akcizën vetëm për mallrat që realisht kanë detyrim akcizor sipas dokumentacionit doganor.
11. Shpërndarja e shpenzimeve shtesë

    Në bllokun Paraqitja në Libra dhe te kolonat e shpenzimeve (Veterinaria, Shpedicioni, Sigurimi, Tjera), reflektohet shpërndarja e faturave dytësore.

    
    

    Nëse keni zgjedhur metodën Me Vlerë, këto fusha do të mbushen automatikisht bazuar në çmimin e furnitorit. Këtu formohet vlera finale që do të hyjë në librat e kontabilitetit me dhe pa TVSH.
    

    Lexo më shumë

    Shpenzimet shtesë janë pikërisht elementi që e transformon faturën bazë të blerjes në koston reale të importit.
12. Kosto me mbivlerësim / nënvlerësim dhe kosto reale

    Në këtë bllok tregohet rrugëtimi final financiar i artikullit. Kolonat përfshijnë:

    • Vlerën pa TVSH dhe me TVSH.
    • Koston Reale: Kjo është vlera me të cilën artikulli do të hyjë në kartelën e stokut. Është shuma e çmimit të blerjes + të gjitha shpenzimet dhe detyrimet doganore të shpërndara për atë njësi.
    
13. Menaxhimi i Shitjes dhe Përcaktimi i Çmimit / Marzhës

    Përveç llogaritjes së kostos, sistemi ju lejon të përcaktoni menjëherë politikat e çmimeve për artikujt e importuar direkt nga ky ekran, përmes kolonave të Shitjes:

    • Marzha (%): Mund të përcaktoni një marzhë fitimi të dëshiruar dhe sistemi do të gjenerojë automatikisht Çmimin e Shitjes.
    • Çmimi i Shitjes: Ose mund të shkruani direkt çmimin final me të cilin do ta shisni artikullin. Në këtë rast, sistemi llogarit dhe shfaq automatikisht marzhën e fitimit.
    

    Lexo më shumë

    Ky funksionalitet është jashtëzakonisht i dobishëm sepse i lejon menaxherët të shohin menjëherë nëse kostoja reale e importit lë hapësirë të mjaftueshme për fitim, duke mundësuar përditësimin e menjëhershëm të listës së çmimeve.
14. Leximi i përmbledhjeve në fund të dokumentit

    Në pjesën e poshtme dhe në panelin anësor të djathtë shfaqen tabelat përmbledhëse. Ato ndajnë vlerat sipas normës së TVSH-së (8% ose 18%) dhe bëjnë totalizimin e:

    • Transportit, Shpedicionit, Doganës, Akcizës dhe TVSH-së.
    • Kostos totale pa TVSH dhe çmimit të pritshëm të shitjes.

    
    

    Këto totale duhet të rakordohen saktësisht me deklaratën fizike të DUD-it të lëshuar nga Dogana.
    
15. Opsionale
    Shpjegimi i kolonave me shkronja dhe formulave

    Në këtë dokument secila kolonë ka një shenjues alfabetik (p.sh. A, B, C, Q, R, S, etj.). Këta shenjues përdoren për të treguar formulën ose lidhjen llogaritëse midis kolonave.

    
    

    Kur përdoruesi vendos miun mbi një kolonë, sistemi shfaq emrin e fushës dhe informacion shtesë për kolonat që marrin pjesë në llogaritjen e saj. Kjo ndihmon në transparencën e plotë të llogaritjeve komplekse.
    

    Lexo më shumë

    Në dokumente të tilla të ndërlikuara, shkronjat orientuese nuk janë vetëm për identifikim vizual, por edhe për të ndërtuar një gjurmë logjike (audit trail) të llogaritjes.
16. Kontrolli përfundimtar dhe kalkulimi

    Pasi të jenë përfshirë të gjitha faturat, të jetë siguruar metoda 'Me Vlerë', të jenë vendosur kodet doganore të sakta dhe të jetë përcaktuar çmimi/marzha e shitjes, vazhdohet me kalkulimin.

    
    

    Rezultati: Klikimi i butonit final regjistron IM4-n, gjeneron hyrjen e mallrave në magazinë me koston e re reale dhe azhurnon çmimet e shitjes për artikujt e përfshirë.
    

    Lexo më shumë

    Çdo gabim i lënë në këtë fazë ndikon drejtpërdrejt në vlerën e stokut, kostos dhe fitimit të raportuar. Për këtë arsye, rishikimi i totaleve para klikimit final është thelbësor.